Wykwity solne na cegle najczęściej mają postać białego lub jasnoszarego nalotu pojawiającego się na powierzchni cegły albo fugi. Powstają wtedy, gdy wilgoć przemieszcza rozpuszczalne sole w kierunku powierzchni, a po odparowaniu wody pozostaje widoczny osad.
W przypadku starej cegły zjawisko może być szczególnie widoczne, ponieważ materiał jest naturalny, porowaty i ma za sobą wiele lat użytkowania. Sam biały nalot nie oznacza więc automatycznie, że cegła jest uszkodzona.
Warto jednak ustalić przyczynę jego powstawania. Jednorazowy wykwit po wykonaniu muru lub montażu płytek to zupełnie inna sytuacja niż nalot, który regularnie powraca w tym samym miejscu.
Czym są wykwity solne na cegle?
Wykwity to osad powstający z soli mineralnych znajdujących się w materiale, zaprawie, podłożu lub wodzie.
Gdy cegła albo spoina zostaje zawilgocona, woda może rozpuścić część tych składników. Następnie przemieszcza się przez pory materiału w kierunku jego powierzchni.
Kiedy woda odparowuje, sole pozostają na zewnątrz.
W efekcie na cegle można zauważyć:
- biały nalot,
- jasne plamy,
- drobny proszek,
- miejscowe smugi,
- osad pojawiający się również na fugach.
Dlatego biały ślad nie zawsze jest zabrudzeniem, które można po prostu zmyć wodą.
Skąd biorą się wykwity na starej cegle?
Przyczyn może być kilka i nie zawsze źródłem problemu jest sama cegła.
Wilgoć w materiale
Do powstania wykwitu potrzebna jest przede wszystkim woda.
Może pochodzić między innymi z:
- świeżej zaprawy,
- kleju,
- fugi,
- opadów atmosferycznych,
- zawilgoconego podłoża,
- podciągania wilgoci od gruntu,
- nieszczelności,
- niewłaściwego zabezpieczenia muru.
Jeżeli wilgoć przechodzi przez cegłę, może transportować sole na jej powierzchnię.
Sole znajdujące się w starej cegle
Stara cegła jest materiałem z odzysku.
Przez dziesiątki lat mogła mieć kontakt z zaprawami, wilgocią i różnymi warunkami środowiskowymi. Dlatego pewna ilość naturalnych soli może znajdować się również wewnątrz jej struktury.
Po ponownym zastosowaniu cegły i kontakcie z wodą część z nich może zostać przeniesiona na powierzchnię.
Zaprawa i fuga
Źródłem soli może być również chemia użyta podczas montażu.
Dlatego tak ważny jest odpowiedni dobór zaprawy oraz wykonanie prac zgodnie z zaleceniami producenta.
W przypadku muru zewnętrznego warto zwrócić uwagę także na sposób zabezpieczenia przed wodą.
Czy biały nalot oznacza, że cegła jest uszkodzona?
Nie zawsze.
Powierzchniowy biały osad może być przede wszystkim problemem estetycznym. Jeżeli cegła jest stabilna, nie łuszczy się i nie rozpada, sam wykwit nie oznacza automatycznie poważnego uszkodzenia.
Znacznie ważniejsze jest ustalenie, czy zjawisko ma charakter:
- jednorazowy,
- okresowy,
- czy stale powracający.
Jeżeli wykwit pojawił się po wykonaniu nowego muru lub po fugowaniu i stopniowo zanika, sytuacja może być związana z wilgocią technologiczną.
Natomiast jeśli nalot regularnie wraca w tym samym miejscu, warto poszukać źródła zawilgocenia.
Czy wykwity na starej cegle są czymś naturalnym?
Mogą się pojawić.
Cegła rozbiórkowa jest naturalnym materiałem ceramicznym o otwartej, zróżnicowanej strukturze. Poszczególne egzemplarze mogą różnić się nasiąkliwością, kolorem, powierzchnią oraz zawartością naturalnych składników.
Dlatego niewielkie różnice i miejscowe wykwity mogą wystąpić również na starym materiale.
Nie oznacza to jednak, że każdy biały nalot należy pozostawić bez kontroli.
Jeśli pojawia się ponownie mimo czyszczenia, trzeba przede wszystkim sprawdzić, skąd do materiału dostaje się woda.
Jak usunąć wykwity solne na cegle?
Sposób czyszczenia zależy od intensywności osadu.
Najważniejsza zasada brzmi: nie zaczynaj od agresywnej chemii ani intensywnego moczenia powierzchni.
Krok 1 - poczekaj, aż powierzchnia wyschnie
Czyszczenie bardzo mokrej cegły może być mało skuteczne.
Najpierw pozwól powierzchni wyschnąć. Dzięki temu łatwiej ocenisz, jaka część nalotu rzeczywiście pozostała na licu.
Krok 2 - spróbuj czyszczenia na sucho
Lekki i świeży osad często można usunąć mechanicznie.
Do tego celu można wykorzystać miękką szczotkę.
Cegłę należy czyścić delikatnie, aby nie uszkodzić naturalnego lica i nie ścierać jego struktury.
W przypadku starej cegły ma to szczególne znaczenie, ponieważ jej nierówności, przebarwienia i ślady wieku są częścią wyglądu materiału.
Krok 3 - oceń efekt
Po usunięciu suchego osadu warto obserwować powierzchnię.
Jeżeli wykwit nie powraca, dalsze działania mogą nie być potrzebne.
Jeżeli natomiast pojawia się ponownie, samo szczotkowanie nie rozwiązuje przyczyny problemu.
Krok 4 - zastosuj preparat przeznaczony do wykwitów
Przy mocniejszym nalocie można zastosować specjalistyczny środek przeznaczony do czyszczenia zabrudzeń mineralnych i wykwitów.
W ofercie dekoracyjnacegla.pl dostępny jest między innymi ZSE Preparat do czyszczenia wykwitów, który znajduje się w dziale chemii do renowacji zabytków.
Przed zastosowaniem preparatu zawsze należy zapoznać się z instrukcją producenta.
Ponadto warto wykonać próbę na niewielkim i mało widocznym fragmencie powierzchni. Stara cegła może różnić się chłonnością oraz strukturą.
Czego nie robić podczas usuwania wykwitów?
Jednym z częstszych błędów jest próba natychmiastowego zmycia nalotu dużą ilością wody.
Może to chwilowo poprawić wygląd powierzchni, jednak jednocześnie ponownie wprowadza wilgoć do porowatego materiału.
Warto również unikać:
- agresywnego szorowania twardą szczotką,
- przypadkowych środków chemicznych,
- stosowania mocnych kwasów bez sprawdzenia ich przeznaczenia,
- impregnowania mokrej powierzchni,
- zakrywania problemu przed ustaleniem źródła wilgoci.
Najpierw należy rozpoznać przyczynę. Dopiero później można skutecznie zabezpieczyć powierzchnię.
Dlaczego wykwity solne na cegle wracają?
Jeżeli po oczyszczeniu biały nalot pojawia się ponownie, oznacza to zwykle, że proces transportowania wilgoci i soli nadal trwa.
W takim przypadku trzeba zwrócić uwagę na:
- zawilgocenie ściany,
- podciąganie wilgoci od gruntu,
- nieszczelności,
- brak prawidłowego zabezpieczenia muru,
- wodę opadową,
- sposób wykonania parapetów i zwieńczeń,
- stan fug i spoin.
Na elewacjach znaczenie ma także prawidłowe odprowadzanie wody.
Więcej o zabezpieczeniu płytek ceglanych na zewnątrz opisujemy w poradzie Płytki z cegły rozbiórkowej na elewacji - zalety, trwałość i montaż.
Czy można impregnować cegłę z wykwitami?
Nie należy traktować impregnatu jako sposobu na ukrycie aktywnego problemu z wilgocią.
Najpierw cegłę trzeba oczyścić, ustalić przyczynę wykwitów i pozwolić powierzchni odpowiednio wyschnąć.
Dopiero później można rozważyć zabezpieczenie materiału.
Odpowiedni impregnat ogranicza wnikanie wody i zabrudzeń w powierzchnię. Jednocześnie produkt przeznaczony do cegły powinien być dobrany do miejsca zastosowania oraz rodzaju materiału.
Przykładem jest Impregnat ProtectGuard, przeznaczony między innymi do płytek z cegły oraz pełnej cegły.
Warto jednak pamiętać, że impregnacja nie naprawi nieszczelności ani problemu z wilgocią znajdującą się w ścianie.
Wykwity na płytkach ceglanych we wnętrzu
Biały osad może pojawić się nie tylko na pełnej cegle lub murze zewnętrznym.
Może być widoczny również na płytkach z cegły rozbiórkowej.
Jeżeli występuje krótko po wykonaniu ściany, należy zwrócić uwagę między innymi na wilgoć pochodzącą z:
- podłoża,
- kleju,
- fugi,
- samego procesu montażowego.
Dlatego jeszcze przed montażem warto odpowiednio przygotować podłoże.
Opisaliśmy ten etap dokładnie w poradzie Jak przygotować ścianę pod płytki ceglane, aby uniknąć problemów w przyszłości?.
Podłoże powinno być przede wszystkim stabilne, odpowiednio przygotowane i suche.
Wykwity na cegle na zewnątrz
Na elewacji i murach zewnętrznych cegła ma znacznie częstszy kontakt z wodą.
Deszcz, śnieg, wilgoć od gruntu czy niewłaściwe odprowadzenie wody mogą sprzyjać przemieszczaniu się soli na powierzchnię.
Dlatego na zewnątrz liczy się nie tylko samo czyszczenie cegły.
Ważne są również:
- właściwie wykonane zwieńczenia murów,
- odpowiednie spadki,
- ochrona przed wodą stojącą,
- szczelne i prawidłowo wykonane spoiny,
- ograniczenie podciągania wilgoci,
- odpowiednie zabezpieczenie powierzchni po jej wyschnięciu.
Jeżeli usuniemy jedynie biały osad, ale woda nadal będzie przedostawała się do muru, problem może pojawić się ponownie.
Jak ograniczyć powstawanie wykwitów?
Nie zawsze da się całkowicie wyeliminować ryzyko wykwitów, szczególnie przy naturalnej starej cegle. Można jednak znacząco ograniczyć warunki sprzyjające ich powstawaniu.
W praktyce warto:
- montować cegłę i płytki na prawidłowo przygotowanym podłożu,
- stosować odpowiednią chemię budowlaną,
- chronić świeżo wykonane powierzchnie przed nadmiarem wody,
- zapewnić prawidłowe odprowadzanie wody na zewnątrz,
- nie impregnować wilgotnej cegły,
- usuwać źródła stałego zawilgocenia,
- regularnie kontrolować stan fug i powierzchni.
Najważniejsza jest kontrola wilgoci.
Bez niej samo czyszczenie może przynieść jedynie krótkotrwały efekt.
Czy biały nalot zawsze jest wykwitem solnym?
Nie każdy jasny ślad na cegle musi być wykwitem.
Na starej cegle mogą znajdować się również:
- pozostałości dawnej zaprawy,
- naturalne przebarwienia,
- pył,
- kurz budowlany,
- resztki fugi,
- ślady po wcześniejszym użytkowaniu materiału.
Dlatego przed rozpoczęciem intensywnego czyszczenia warto dokładnie obejrzeć powierzchnię.
W przypadku cegły rozbiórkowej część śladów jest naturalnym elementem wyglądu i świadczy o historii materiału.
Nie należy więc próbować doprowadzać starej cegły do wyglądu idealnie jednolitego, ponieważ można w ten sposób usunąć również jej naturalną patynę.
Podsumowanie
Wykwity solne na cegle powstają wtedy, gdy wilgoć transportuje rozpuszczalne sole na powierzchnię materiału, a po odparowaniu wody pozostaje biały lub jasnoszary osad. Zjawisko może pojawić się zarówno na starej cegle, jak i na fugach czy płytkach ceglanych.
Przy niewielkim wykwicie warto zacząć od wysuszenia powierzchni i delikatnego czyszczenia na sucho. Jeśli nalot jest mocniejszy, można zastosować preparat przeznaczony do usuwania wykwitów, zawsze zgodnie z instrukcją i po wykonaniu próby.
Najważniejsze jest jednak ustalenie przyczyny. Jeżeli wykwity stale powracają, problem najczęściej wiąże się z obecnością wilgoci. Samo czyszczenie powierzchni nie wystarczy, dopóki woda nadal przedostaje się do cegły.
Po oczyszczeniu i pełnym wyschnięciu powierzchni można rozważyć odpowiednią impregnację. Nie zastępuje ona jednak prawidłowego wykonania muru, przygotowania podłoża ani usunięcia źródła zawilgocenia.
